Tại phiên họp ngày hôm qua của Thường trực Ban Chỉ đạo, yêu cầu này một lần nữa được Tổng bí thư nhấn mạnh, khẳng định rõ thông điệp tiếp tục kiên quyết, kiên trì đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống “giặc nội xâm”- tham nhũng, lãng phí, tiêu cực- gắn với phát triển kinh tế xã hội và mục tiêu tăng trưởng 2 con số.   

Thực tế cho thấy, quy mô các dự án tồn đọng hiện nay là rất lớn. Theo báo cáo của Chính phủ, Đảng ủy Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tiến hành rà soát toàn diện các dự án chậm tiến độ, kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, lãng phí. Kết quả bước đầu ghi nhận, đã có 1.023 dự án được xử lý, tháo gỡ hoàn toàn vướng mắc, và 2.347 dự án đã có chủ trương tiếp tục xử lý. Hiện nay, các Bộ, ngành, địa phương đang tích cực triển khai Nghị quyết số 17 ngày 26 tháng 01 năm 2026 của Chính phủ về triển khai tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài; đảm bảo không bỏ sót, bỏ lọt các dự án cần tháo gỡ.

Những con số thống kê không chỉ phản ánh khối lượng công việc đồ sộ, mà còn cho thấy nỗ lực rất lớn trong việc từng bước “giải phóng” các nguồn lực đang bị ách tắc, ước tính đến hàng triệu tỷ đồng trong nền kinh tế.

Quan trọng hơn, kết quả đạt được khẳng định một hướng đi đúng: các dự án có kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án không bị “đóng băng” kéo dài, mà đang được xem xét tháo gỡ trên cơ sở thượng tôn pháp luật, hài hòa giữa xử lý sai phạm và phát triển. Đây là cách tiếp cận thực tế, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu vừa xử lý tồn tại, vừa không làm lãng phí thêm nguồn lực xã hội.

Tuy nhiên, cần thẳng thắn nhìn nhận rằng, phía sau những con số đã xử lý vẫn còn một khối lượng rất lớn các dự án tồn đọng chưa được giải quyết dứt điểm. Và chính những dự án này đang trở thành “điểm nghẽn” của phát triển- làm chậm dòng chảy vốn đầu tư, gây lãng phí đất đai, tài sản công, thậm chí tạo ra những hệ lụy tiêu cực về quản trị và niềm tin.

Để xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng lớn, đòi hỏi một cách tiếp cận đồng bộ, căn cơ. Trước hết là cải cách thể chế. Nhiều dự án chậm tiến độ không chỉ do yếu kém trong tổ chức thực hiện, mà còn xuất phát từ sự chồng chéo, bất cập của hệ thống pháp luật. Nếu không tháo gỡ tận gốc những “nút thắt” này, thì việc xử lý từng dự án sẽ chỉ là giải pháp cục bộ, thiếu tính bền vững.

Cùng với đó là yêu cầu kiểm soát quyền lực. Thực tiễn cho thấy, không ít dự án tồn đọng gắn với sai phạm trong quản lý, sử dụng vốn, đất đai, đấu thầu… Vì vậy, xử lý dự án phải đi đôi với xử lý trách nhiệm cá nhân, tổ chức liên quan, bảo đảm không có “vùng cấm”, không có ngoại lệ.

Đặc biệt, phải tiếp tục đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí như một trục xuyên suốt. Điểm mới trong chỉ đạo hiện nay là không hợp thức hóa sai phạm, nhưng cũng không để tài sản, nguồn lực bị “chôn vùi”. Nghĩa là, bên cạnh xử lý nghiêm bằng các biện pháp hình sự, cần chủ động tháo gỡ cơ chế, chính sách để các dự án có thể tiếp tục được triển khai nếu còn khả thi.

Có thể thấy rõ, công tác xử lý các dự án tồn đọng đang có sự chuyển biến quan trọng: từ “rà soát, nhận diện” sang “xử lý dứt điểm, có kết quả cụ thể”. Đây là bước chuyển về chất, thể hiện quyết tâm chính trị cao và cách làm ngày càng thực chất hơn.

Các chuyên gia pháp lý nhìn nhận, dưới sự điều hành quyết liệt của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, cách tiếp cận hiện nay mang tính tổng thể: gắn chặt giữa xử lý kinh tế với xử lý pháp lý; giữa kỷ luật, kỷ cương với tháo gỡ, phát triển; giữa chống tham nhũng với khơi thông nguồn lực. Điều này không chỉ giúp giải quyết các tồn tại trong quá khứ, mà còn tạo nền tảng để ngăn chặn các sai phạm trong tương lai.

Khi các “điểm nghẽn” được tháo gỡ, nền kinh tế sẽ có thêm dư địa phát triển, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới./.

Ngọc Diệu